LA BAUMA DE COSQUER, EN PERILH La bauma de Cosquer, un dels sitis arqueologics preïstorics mai importants de Provença, es estat declarada en dangièr pr’amor del cambiament climatic e lo nivèl de la mar mediterranèa. Un grop de scientifics qu’an estudiat de manièra privilegiada l’art rupestre que i a dins confirmèron qu’es un tresaur preïstoric occitan a mand de desaparéisser. E pr’aquò foguèt decidit ne far una replica drecha que poiriá èsser finida abans de dos ans bit.ly/36i5cpy

ART E SCIÉNCIA EN AL-ANDALÓS Medievalòc.- Al-Andalós es lo nom que recebèt la Peninsula Iberica musulmana pendent l’epòca medievala. E la vila mai importanta pendent aquel long periòde foguèt, sens cap de dobte, Còrdoa, lo sieu centre politic, economic e cultural, que visquèt pendent lo sègle X son moment de maximala esplendor. bit.ly/38fzawa

LOS ENSAGES PROMETEIRES CONTRA LA MALAUTIÁ D’ALZHEIMER Es sonque un petit ensag. Totun, l’esperança de poder enfin arrestar aqueste càncer que lo patís la societat actuala, la malautiá d’Alzheimer, es mai que prometeira. Pendent un an, un nòu tractament es estada ensajada sus un nombre limitat de malauts, e las placas cerebralas malautas se son reduchas e plan. Mas encara se deu avalorar son efièch sus las foncions mentalas. bit.ly/2sRwtRa

FAUNA OCCITANA (19): LO CONILH Es lo mamifèr mai comun del bòsc e encara ont i a pas de forèsts, çò es prèp de vilas e vilatges. Mas non pr’açò cal pas daissar de l’agachar. Totes l’avèm vist un còp o autre, de segur. Es sinonim d’animal doç per los pus pichons maugrat que quand lucha es plan violent. Lo manjam sovent e es nadiu de tota Euròpa occidentala e doncas tanben d’Occitània. Parlem del conilh o coniu tanben nomenat segon la region lapin. bit.ly/2RrCe2l

Sapiencia boosted

160,000 Pages of Glorious Medieval Manuscripts Digitized: Visit the Bibliotheca Philadelphiensis

openculture.com/?p=1071440 t.co/eMil1tQU5M

UN TRESAUR DAU GERS : LA CHORRA Lo Gers es un departament occitan qu’a vertadièrs tresaurs biologics. Un d’eles – que son sens comptar – es un petit ausèth fòrça común, la chorra. Totun, la sua preséncia se pòt pas confirmar en d’autres departaments mes prèp de la còsta. Pr’aquò es una simbòl biológica. Bòsques amb la presencia de chorras parlan de la riquesa de flora e fauna del luòc. De la familha dels passeriformes, ei lo solet mèmbre d’aquesta familha d'Euròpa. bit.ly/2RuClKG

LO REI QUE JAMAI FOGUÈT REI Medievalòc.- Cal pas cercar prigondament dins la bibliografia actuala per descobrir qu’un dels reis que demorèt durant la naissença del reialme medieval d’Aragon foguèt pas aquò: rei. Per ansin, e maugrat que l’istoriografia medievala considerèt pendent sègles que lo primièr rei d’Aragon foguèt Ramir I (1000-1063) una longa discussion demest istorians actuals bit.ly/2Yn9Rnf

L’OBJECTIVITAT EXISTÍS PAS Almens dins lo mond quantic. Es çò qu’arriba de las darrièras experimentacions realizadas dins lo pichon mond dels atòms e particulas, governadas per d’estranhas leis de la mecanica quantica. Segon aquò, doas personas diferentas pòdon agachar de faches desparièrs que son en realitat lo meteis fach. Dich amb d’autres mots, l’espepissatge d’un fach pòt venir subjectiu. bit.ly/2RnOjpe

CRONIQUES DETH SÈGLE XXIau: ER AN 2002 Eth 8 de noveme de 2002 eth Conselh de Seguretat des Nacions Unides adoptèc per unanimitat (15-0) era resolucion 1441, que daue ua darrèra oportunitat entar Iraq de Saddam Hussein entà complir es sues obligacions dempús de 10 resolucions en aguest madeish sens. Maugrat que non daue nat permís a nat país entar usatge dera fòrça, serie era justificacion finau dera envasion d’Iraq en 2003. bit.ly/2sMRJaT

LEI FRISAS Joan Glaudi Babois.-Li a pas gaire de temps, un amic m’a fach pervenir lo libre : « Le Grand Roman des Maths de la préhistoire à nos jours » de Mickael LAUNAY – éditions : ”’J’AI LU ”’. Estent qu’es d’eu sachut que sieu afogat per lei matematicas. Dedins, ai descobert una causa d’ieu desconeiguda a prepaus tot simplament de frisas. Tot pichonet a l’escola primaria, lei institutors nos an fach dessenhar dei frisas de totei soartas; bit.ly/2qgD9HD

UN IVÈRN PLAN SUAU Èra un fach que benlèu totes començavam ja a sospechar ongan pr’amor que, freg, çò qu’es dire freg, aqueste ivèrn n’i a gaire. E ara la prevision sasonala per l’ivèrn realizat pel servici meteorologic francés France Meteo ven d’o confirmar. Serà un ivèrn fòrça mai suau que la mejana dels darrièrs ans. Mas cal tanben èsser alerta car i aurà tanben fòrça vent e pluèja. bit.ly/2DCjTYb

LA RELIGIOSITAT A L’ANTIC MOND GRÈC Cossí en gaireben totas las civilizacions de l’Antiquitat, los grècs visquèron la siá religiositat mejançant l’existéncia d’una multitud de divinitats, qu’èran las responsablas de totes los faches naturals que dispausavan pas d’explicacion scientifica. Los dieus mai importants de l’anciana Grècia (e que recebèron mai de culte e mai d’ofrendas) foguèron Zèus, lo mès important de totes e qu’èra considerat lo “rei del cèl”, bit.ly/33FzfWm

LO COMTAT DE L’ESPÈR Medievalòc.- S’es totjorn estat dich que la crosada contra los bons òmes foguèt una tragedia, un chaple òrre d’innocents qu’entraïnèt l’envasion finala d’Occitània per part de l’estat francés. Maugrat qu’aquò es parcialament verai, tanben es l’istòria de personas generosas e valentas que poguèron arrestar aquela crosada al pièger moment e demostrar que tot pòt èsser fach amb de vam. Es lo cas de Ramon Rogièr de Fois, bit.ly/33EG7TQ

NÒVA ESPÈCIA D’OMINID DESCOBÈRTA EN ASIA L’arqueologia poguet confirmar que, amassa amb de Neandertalians e Denisovans, una tresena espècia d’ominid conviviá amb Sapiens sapiens en Asia del Sud-Oèst. Fa de milièrs d’annadas s’aurián crotzat geneticament amb la nòstra espècia abans de desaparéisser. bit.ly/35UNCb3

DESCOBÈRTA UA PLANTA QU’UTILIZE PAS ERA FOTOSINTÈSI Era descobèrta es estada hèta ena isla subtropicau japonesa de Kuroshima – ena còsta sud de Kiushu, ena prefectura de Kagushima- e ei ua descobèrta des estonantes. Ei ua planta fòrça pòc comuna en eth mon dera flora dera region pr’amor qu’utilize pas eth mecanisme vegetau dera fotosintèsi. Eth son nom Gastrodia kuroshimensis. bit.ly/2sqYoHn

AL TORN DE DRACUL Medievalòc.- Es fenomenal veire un còp e autre als mèdia lo nom d’un dels senhors feudals mai importants de la Romania medievala cambiat per lo d’un autre. Se pòt comprene que los jornalistas poscan s’esganar, mas pas un còp aprés l’autre e aquò sens fin. Es çò que se debana quand vesèm nomentar Vlad Dracul coma Vlad l’Empalaire (tanben conegut coma Vlad Tepes), la figura istorica que donariá naissença a l’epòca victoriana al Comte Dracula. bit.ly/2L2jrqo

AN DESCOBÈRT 143 NÒUS GEOGLIFES A NAZCA Es estonant de veire coma un fach arqueologic conegut (en aqueste cas los geoglifes de la cultura Nazca dins lo desèrt de Peró) pòdon encara donar de suspresas nòvas. Pr’amor qu’una còla de cercaires japoneses poguèt confirmar la descobèrta de fins a 143 nòus geoglifes qu’aquela cultura indigèna americana creèt entre los sègles V abans lo Crist e V après Crist. bit.ly/37I6pb7

CRONIQUES DETH SÈGLE XXIau: ER AN 2001 Era annada 2001 tanben serie ua anada importanta entara creacion d’ua des caracteristiques qu’a eth mon aué. Dempús dera creacion d’Internet pendent era fin deth sègle XXau neishie ua edicion dera Wikipèdia que non ère en lengua anglesa. Atau, eth 16 de març de 2001 se creèc era Wikipèdia en Catalan, que darie pas a un sense fin d’edicions en d’autes lengües, tanben minorizades, bit.ly/2OoMsP8

SANT FRANCÉS A L’ECRAN Lo film de Franco Zeffirelli, Francés e lo camin del solelh (Fratello sole, sorella luna) – 1973 – es un cap d’obra digne de l’estudiant de Visconti. La critica injusta qu’aqueste film d’una beutat excepcionala a sovent endorsat s’explica benlèu pel fach qu’avèm malurosament pas l’abituda de veire la patz despintada en de termes eroics. L’imatge de Francés (jogat pel jove Graham Faulkner) bit.ly/2XNWuwc

ERODÒT E LOS MISTÈRIS DEL FLUVI NIL Erodòt d’Alicarnàs, lo celèbre viatgèr, geograf e istorian grèc del sègle V aC, diguèt qu’Egipte èra lo don del fluvi Nil. E aviá tota la rason. Encara uèi la majoritat dels egipcians vivon al bòrd del grand fluvi o prèp del delta. Uèi, amb de restancas bastidas, lo cabal del fluvi es estat contrarotlat, mas abans, cada an lo fluvi inondava los camps en creant una capa de fanga que...bit.ly/37EaA7I

Show more
Mastodon

Server run by the main developers of the project 🐘 It is not focused on any particular niche interest - everyone is welcome as long as you follow our code of conduct!